Alles over de ideale luchtvochtigheid in huis

 

Luchtvochtigheid is iets waar je weinig van merkt. Je ziet het pas echt als het extreem vochtig is. Toch is luchtvochtigheid heel erg belangrijk! Het kan namelijk grote invloed hebben op je gezondheid. Bovendien heeft de luchtvochtigheid ook invloed op allerlei zaken in huis. Hier vind je alles over de ideale luchtvochtigheid. Ook vertellen we wat er gebeurt als de luchtvochtigheid te hoog of te laag is en wat je daaraan kunt doen.

 

De ideale luchtvochtigheid

De ideale luchtvochtigheid in huis is 50%. Daar mag natuurlijk wel wat van afgeweken worden: tussen de 40% en de 60% zit je goed. Wat betekent dat? Luchtvochtigheid wordt gemeten in procenten.

“De relatieve luchtvochtigheid is de hoeveelheid vocht die in de lucht zit ten opzichte van het maximum. Er kan maximaal 100% vocht in de lucht zitten. Hierbij verandert de waterdamp in waterdruppels (regen).”

De relatieve luchtvochtigheid is altijd een handige meetmethode. Het is betrouwbaarder dan het meten van de totale hoeveelheid vocht in de lucht. Warme lucht kan namelijk meer water bevatten dan koude lucht, waardoor het relatieve percentage heel anders is met dezelfde netto hoeveelheid vocht.

Een te hoge luchtvochtigheid in huis

De luchtvochtigheid komt best weleens boven de 60% Dat hoeft niet direct een probleem te zijn, maar het is toch niet goed. Zeker niet als dat voor lange periodes gebeurt. Een te hoge luchtvochtigheid heeft veel invloed op je woning en je gezondheid:

  • De ramen raken snel beslagen aan de binnenkant. Bij hoge luchtvochtigheid druipt het water langs de ramen naar beneden en krijg je plasjes water in de kozijnen.
  • Je krijgt condensatie op de koudste plekken in de ruimte, bijvoorbeeld op de buitenmuur. De muur wordt vochtig of zelfs nat.
  • Plekken die veel te maken krijgen met vocht gaan schimmelen. Schimmel is moeilijk weg te krijgen en verspreid zich snel. Het is ook erg slecht voor de gezondheid.
  • Vochtige omstandigheden zijn slecht voor stoffen. Het weer kan erin slaan, waardoor er allemaal vlekken ontstaan die niet meer uitgewassen kunnen worden.
  • Hout dat niet (goed) geverfd is kan gaan rotten bij een luchtvochtigheid hoger dan 60%. Bij een voortdurende luchtvochtigheid boven de 80% is de kans groot dat verf gaat afbladderen en dat het hout eronder gaat rotten.
  • Metaal dat regelmatig nat wordt kan gaan roesten.
  • Bacteriën groeien vaak beter in vochtige omstandigheden, net als schimmels. En ook veel virussen overleven langer in vocht.

Een te vochtige woning kan dus voor allerlei problemen zorgen. En niet alleen voor de staat van je woning, maar ook voor je gezondheid!

 

Een te lage luchtvochtigheid in huis

Omdat veel mensen een hekel hebben aan schimmels, halen ze zoveel mogelijk vocht uit de lucht. Een prima idee, maar je kunt beter niet lager gaan dan 40%. Dit kan namelijk ook heel vervelende gevolgen hebben:

  • Hout droogt uit en kan daardoor gaat kromtrekken.
  • Stof dwarrelt makkelijker rond in droge lucht. Huizen raken dus sneller stoffig als ze erg droog zijn.
  • Stoffen kunnen na lange tijd in een te droge ruimte brosser worden en daardoor gemakkelijker scheuren.
  • Een droge lucht irriteert de slijmvliezen. Daardoor kun je last krijgen van droge ogen, rode ogen, een loopneus, keelpijn, hoofdpijn of een schijnbare verkoudheid die maar niet over wil gaan.
  • Te droge lucht kan hooikoorts bevorderen.
  • Er bouwt zich sneller een statische lading op, waardoor je eerder schokjes krijgt als je bijvoorbeeld metaal aanraakt.

Hoewel een lage luchtvochtigheid minder ernstige gevolgen heeft dan een te hoge luchtvochtigheid, is ook dit niet goed voor het huis en voor je gezondheid.

De luchtvochtigheid meten

Om te weten of jij een goede luchtvochtigheid hebt in huis, moet je deze natuurlijk meten. Je doet dat meestal door middel van een hygrometer. Een hygrometer meet de hoeveelheid vocht in de lucht en bepaalt zo het relatieve vochtpercentage. Deze meters zijn vrijwel allemaal digitaal. Heb jij een nieuwe hygrometer gekocht en wil je checken of hij werkt? Dan test je hem buitenshuis. Op internet vind je meestal wel gegevens van het dichtstbijzijnde weerstation, inclusief de luchtvochtigheid. Zo kun je zien of de meter betrouwbaar is.

Is de meter betrouwbaar? Gebruik hem dan op verschillende plaatsen in de ruimte om de luchtvochtigheid te bepalen. Test de luchtvochtigheid vlakbij de ramen, in het midden van de ruimte en bij de muren. Het gemiddelde hiervan geldt voor de hele ruimte.

De luchtvochtigheid verlagen

Een luchtvochtigheid van 80 procent of meer kan erg schadelijk zijn. Daarom is het verstandig om een te hoge luchtvochtigheid te verlagen. Er zijn verschillende manieren om dat te doen. Dit zijn praktische tips.

1. Geen stilstaand water in huis

Heb jij veel planten in huis? Check of je niet teveel water in de bloempotten hebt. Kijk ook of er verder plekken zijn waar water staat. Water verdampt vooral bij wat hogere temperaturen al snel en verhoogd dan de luchtvochtigheid. Zet dus liever geen planten boven de verwarming en check of je nergens stilstaand water in huis hebt.

2. Voorkom teveel vocht in huis

Vochtige stoffen, bijvoorbeeld natte handdoeken, zorgen al heel snel voor vochtige lucht. Droog je was dus bij voorkeur buiten. Bovendien zorgen bepaalde activiteiten ook voor heel veel extra vocht: douchen en koken bijvoorbeeld. Als je dit doet, zet dan altijd je ramen open en zorg dat het vocht weg kan. Droog natte muren, ramen en spiegels meteen af.

3. Veel luchten

Mensen geven zelf ook heel veel vocht af. Er zit bijvoorbeeld veel vocht in je ademhaling en bovendien verdamp je ook heel wat zweet zonder dat je het merkt. Daarom moet je altijd zoveel mogelijk luchten om frisse lucht in huis te halen. Zet de ramen van de slaapkamer elke dag een paar uur open en doe dat ook met zoveel mogelijk andere ramen. In de winter kun je beter ventilatieroosters gebruiken.

4. Vochtvreter

Is je huis erg vochtig, dan kun je een vochtvreter neerzetten in elke ruimte. De vochtvreter haalt vocht uit de lucht. Het is een goede methode om de luchtvochtigheid omlaag te brengen, maar je moet er geen wonderen van verwachten.

5. Mechanische ventilatie

Veel mensen hebben een hekel aan toch en laten daarom de ramen niet genoeg open staan. Dan is mechanische ventilatie een beter idee. De lucht wordt dan mechanisch ververst en je hebt ook systemen waarbij de frisse lucht eerst wordt opgewarmd. Zo heb je weinig last van koude tocht, maar blijft de luchtvochtigheid goed.

6. Condensor

Het laatste middel dat handig kan zijn is een condensor. Dit is een elektrisch apparaat dat vocht uit de lucht haalt. Een voordeel is dat je een condensor precies kunt instellen op een bepaalde luchtvochtigheid. Een nadeel is dat deze methode relatief veel energie verbruikt.

De luchtvochtigheid verhogen

In sommige gevallen wordt de luchtvochtigheid in huis te laag. Dat gebeurt minder vaak dan een te hoge luchtvochtigheid, maar het kan wel. De methode om dit op te lossen is zeer eenvoudig: zorg dat er water kan verdampen. Zet bijvoorbeeld een bakje water op de verwarming, zodat het vocht kan worden opgenomen in de lucht. Een vochtige handdoek op de verwarming leggen of voor de verwarming hangen helpt ook goed. Verder verhogen bepaalde activiteiten de luchtvochtigheid: douchen en koken bijvoorbeeld.

Ventileren is altijd goed om de luchtkwaliteit gezond te houden. Maar bij lage luchtvochtigheid in huis kan ventileren een nadeel hebben. Wanneer het buiten kouder is dan binnen, zal ventileren namelijk zorgen voor een lagere luchtvochtigheid. Dit kun je eenvoudig oplossen door een vochtige doek op te hangen op een plaats waar de frisse luchtstroom langs komt. Door deze doek regelmatig opnieuw vochtig te maken zorg je voor een goede luchtvochtigheid in huis.

Tip: blijven meten

Was de luchtvochtigheid niet goed en ben je deze aan het aanpassen? Blijf dan altijd meten hoe de luchtvochtigheid veranderd. Meet dit op verschillende punten. Sommige methoden werken namelijk zó goed dat de luchtvochtigheid doorslaat naar de andere kant. Zo zijn er veel mensen die kampen met een te hoge luchtvochtigheid, daar maatregelen tegen nemen en dan klachten krijgen door te lage luchtvochtigheid. Blijf dus meten en zoek een goede balans tussen de 40 en 60 procent luchtvochtigheid.

De luchtvochtigheid in huis is van groot belang, zowel voor je huis als voor je gezondheid. Vroeger was de luchtvochtigheid meestal redelijk goed omdat er veel spleten en kieren waren. Daardoor ontstond goede ventilatie (en enorme tocht en energieverlies). Door betere isolatie en het dichtstoppen van kieren en spleten werden problemen met tocht en energieverlies opgelost. Er ontstond echter een nieuw probleem: de luchtvochtigheid is moeilijker op peil te houden. Door echter de bovenstaande methodes te gebruiken, kun je veel doen om de luchtvochtigheid in huis te verbeteren.

 

Hoi, ik ben Judith Möhlmann, werkzaam als tekstschrijver en filosoof. Een van mijn grote passies is wonen, waarbij ik me vooral richt op kinderen (kinderkamers en babykamers bijvoorbeeld) en op materiaal- en kleurgebruik. Ook ben ik een fan van tuinieren en ook daar heb ik mijn hobby van gemaakt. Ik probeer alleen te schrijven over dingen die mij raken of die mijn passie hebben. Gelukkig lukt dat tot nu toe prima! Mijn interesses: wonen, kinderen, tuinieren, koken, lezen en grappige nutteloze feitjes onthouden.